Австралийн тэтгэлэгт хөтөлбөрийн төгсөгч Монгол улсын эрчим хүчний ирээдүйн хөгжилд хувь нэмрээ оруулж байна.
Нийтэлсэн: 2026-06-22
Нямдаш овогтой Бат-Ирээдүй (Ирээдүй) нь Австралийн Засгийн газрын тэтгэлэгт хөтөлбөрийн төгсөгч бөгөөд уул уурхай, хөдөө аж ахуй, эрчим хүч, барилгын салбарт мэргэжлийн өрөмдлөгийн үйлчилгээ үзүүлдэг компанид олон улсын харилцааны менежерээр ажлын гараагаа эхэлсэн. Тэрээр эдгээр төрөл бүрийн салбарын харилцагчидтай хамтран ажиллах явцдаа тухайн салбарын онцлог хэрэгцээ болон шаардлагуудын талаар ихийг мэдэж авчээ. Тэрээр “Ус ба эрчим хүч нь аливаа төслийн үндсэн нөөц юм” хэмээжээ. Орчин үеийн дэвшилтэт технологийн хөгжилтэй хөл нийлүүлэн, эрчим хүчний салбарын үр ашиг болон тогтвортой байдлыг сайжруулах хүсэл нь түүнийг 2023 онд “Монголын эрчим хүчний салбарын хөгжил” сэдэвт богино хугацааны сургалтыг дүүргэхэд нөлөөлсөн байна. Саяхан бид түүнтэй уулзаж, уг сургалтын туршлага нь түүний мэргэжлийн чиг баримжааг хэрхэн тодорхойлоход нөлөөлсөн, мөн салбарын мэдлэгийг нь хэрхэн тэлсэн талаар илүү дэлгэрэнгүй ярилцлаа.
Сургалтын талаар ярилцахдаа Ирээдүй таатай байгаа бөгөөд сургалтын явцыг одоо ч тодхон санаж байгаагаа илэрхийлсэн юм. Тэрээр өөрийгөө “технологийн талаар тасралтгүй суралцах хүсэл эрмэлзэлтэй” хүн гэж тодорхойлоод, энэхүү богино хугацааны сургалт нь “сэргээгдэх эрчим хүчний салбарт Австралийн гаргасан ололт амжилтуудыг оролцогчид өөрсдийн биеэр туршиж мэдрэх маш сайхан боломжийг олгосон” гэж хэллээ.

Ирээдүй (зогсож байгаа оролцогчийн ард сууж буй) богино хугацааны хөтөлбөрийн сургалтанд хамрагдаж байна.
Энэхүү богино хугацааны сургалтыг Гриффитийн их сургууль зохион байгуулсан бөгөөд Брисбэн болон Канберра хотуудад хоёр долоо хоногийн практик сургалт явагдсан. Хөтөлбөрийн хүрээнд танилцуулга, сүлжээ байгуулах арга хэмжээнүүд, мөн Шинэ Өмнөд Уэльс муж дахь салхи, нарны цахилгаан станцууд болон Австралид хийгдсэн хамгийн том төрийн дэд бүтцийн инженерчлэлийн төсөл болох Snowy Mountains-ийн усан шахуургат цахилгаан станцын цогцолборт газар дээр нь очиж үзэх аяллууд багтсан байна. “Эдгээр туршлагуудыг нэгтгэн үзвэл, сэргээгдэх эрчим хүчний ач холбогдлыг илүү гүн гүнзгий ойлгоход, Монголын одоогийн эрчим хүчний нөхцөл байдлыг үнэлэхэд, мөн ирээдүйн хөгжлийн гарцыг эрэлхийлэн төлөвлөхөд надад ихээхэн тус болсон” гэж Ирээдүй хэллээ.

Ирээдүй (ард талын зогсож буй эгнээний баруун гар талаас долоо дахь) хөтөлбөрийн бусад оролцогчдын хамт Snowy Mountains үйлдвэрийн талбайд.
Ирээдүй нь уг богино хугацааны сургалтад Монголын эрчим хүчний салбарын төрийн болон хувийн хэвшлийг төлөөлсөн 20 мэргэжилтнээс бүрдсэн багийн бүрэлдэхүүнд оролцсон байна. Тэрээр “Бид бүгд ижил нэг зорилготой байсан бөгөөд тэр нь Монголын эрчим хүчний салбарын хөгжилд өөрсдийн хувь нэмрийг оруулах явдал юм” хэмээжээ. Австралид байх хугацаандаа тэд олон мэргэжилтэн, салбарын шинжээч нартай уулзсан байна. “Тэр бүх гайхалтай хүмүүсээс суралцах нь үнэхээр сонирхолтой байсан” гэж тэр хэлээд, тэндээс олж авсан мэдлэгээ Монголдоо эргэн ирснээс хойш өөрийн ажилдаа хэрэгжүүлж чадсан гэдгээ нэмж дурджээ.

Ireedui (fourth from right) photographed with other Short Course participants in front of Parliament House in Canberra.
Ирээдүй уг богино хугацааны сургалтад оролцсон нь эх орондоо олон бодит бөгөөд амжилттай хэрэгжиж буй төслүүдийг хэрэгжүүлэхэд хүргэсэн гэдгийг бахархалтайгаар хуваалцаж байна. Сургалтаас олж авсан мэдлэг, туршлагадаа тулгуурлан тэрээр компанийнхаа барилгын дээвэр дээр нарны фото цахилгаан систем суурилуулах ажлыг санаачилсан бөгөөд энэ нь одоо өдөр тутмын хэрэглээнд цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэж байна. Мөн түүний компани ойрын хугацаанд үйлдвэрээ сэргээгдэх эрчим хүчний системээр хангах төлөвлөгөөтэй байгаа нь үйл ажиллагааных нь өртгийн үр ашиг болон тогтвортой байдлыг сайжруулах зорилготой юм.
Үүнээс гадна, эдгээр тодорхой жишээнүүдээс гадна, богино хугацааны сургалтад оролцсон нь түүний компаний харилцагчдад эрчим хүчний хэмнэлттэй, байгаль орчинд ээлтэй бүтээгдэхүүн, шийдлүүдийг нэн тэргүүнд хүргэхэд түлхэц болсон байна.
Түүний хийж буй ажил болон НҮБ-ын Байгаль орчны хөтөлбөрийн хүрээнд #NowForClimate уриатай Дэлхийн байгаль орчны өдрийг тохиолдуулан бид түүнээс ярилцлагын төгсгөлд хуваалцахыг хүссэн зүйл байгаа эсэхийг асуулаа. “Хувь хүн болон байгууллагууд сэргээгдэх эрчим хүчний систем суурилуулах, цахилгаан хэрэглээний бүтээгдэхүүн ашиглах зэрэг ногоон технологид шилжих нь чухал” гэж тэр хэлэв. Тэрээр Билл Гейтсийн “How to Avoid a Climate Disaster” номыг онцлон дурдсан бөгөөд уг номд 2050 он гэхэд хүлэмжийн хийн ялгарлыг тэг түвшинд хүргэхийн ач холбогдлыг тайлбарлаж, энэ зорилгод технологийн дэвшил, ухаалаг төрийн бодлого, хувь хүний санаачилга зэргээр хүрэх боломжтойг өгүүлсэн гэдгийг онцлон хэлсэн юм. “Бага багаар бид хамтдаа урагшилснаар ирээдүйн хойч үеийнхэнд илүү сайхан ирээдүйг бүтээж мөн үлдээж чадна” хэмээн тэр онцолжээ.
Гэрэл зургуудыг Гриффитийн их сургуулийн зөвшөөрөлтэйгээр ашиглав.
